Büyük bir SOC ekibi yoksa güvenlik olaylarını kim izliyor?
Büyük ölçekli kurumlar güvenlik olaylarını yedi gün yirmi dört saat izleyen bir Güvenlik Operasyon Merkezi (SOC) kurabilir. KOBİ'lerin, belediyelerin, okulların, hastanelerin ve orta ölçekli şirketlerin çoğunda ise tablo farklıdır: Birkaç kişilik bir BT ekibi hem kullanıcı desteğine hem sunuculara hem de ağa bakar. Güvenlik günlükleri sunucularda birikir ama düzenli olarak okuyan kimse yoktur.
Saldırganlar bu boşluğu iyi bilir. Bir parola deneme saldırısı, ayrıcalıklı gruba sessizce eklenen bir hesap ya da gece yarısı silinen bir güvenlik günlüğü, olay günlüğünde açıkça görünür. Sorun kaydın olmaması değil, kaydın kimsenin önüne zamanında gelmemesidir. Çoğu olay ancak dosyalar şifrelendiğinde ya da kullanıcılar bir şeylerin ters gittiğini fark ettiğinde ortaya çıkar.
Siber analiz merkezi yaklaşımı bu sorunu çözmek için vardır: Uç noktalardan gelen sinyalleri tek bir yerde toplamak, önemli olanı ayıklamak, doğru kişiye bildirmek ve müdahaleyi kayıt altında yönetmek.
Siber analiz merkezi nedir, SOC'tan farkı ne?
Siber analiz merkezi; güvenlik telemetrisinin toplandığı, analiz edildiği ve alarmlara dönüştürüldüğü merkezi yapıdır. Klasik bir SOC bu yapının yanına vardiyalı analist ekibini, nöbet düzenini ve olgun süreçleri ekler. Her kurumun bir SOC ekibi kurması gerekmez; ama her kurumun şu dört soruya güvenilir bir cevabı olmalıdır:
- Neyi görüyoruz? Sunuculardan ve istemcilerden hangi güvenlik sinyalleri toplanıyor?
- Kim haberdar oluyor? Kritik bir olay olduğunda bunu hangi kanaldan, kim öğreniyor?
- Kim takip ediyor? Alarm kime atanıyor, hangi kararla kapatılıyor, notlar nerede tutuluyor?
- Nasıl müdahale ediyoruz? Şüpheli bir makine ağdan nasıl ayrılıyor, kim onaylıyor?
İyi tasarlanmış bir tehdit bildirim sistemi, bu dört sorunun cevabını küçük bir ekibin de yönetebileceği bir yazılıma dönüştürür.
Dört adımda tehdit bildirim sistemi
1. Tespit: tek bir kaynağa güvenmemek
Tek bir sinyal kaynağı her saldırıyı göstermez. Bu yüzden etkili bir siber analiz merkezi birden fazla katmanı birlikte değerlendirir:
- Windows ve Active Directory olayları: Kaba kuvvet denemeleri, hesap kilitlenmeleri, ayrıcalıklı gruplara üye eklenmesi, başka kullanıcıların şifresinin sıfırlanması, güvenlik günlüğünün silinmesi ve denetim politikası değişiklikleri.
- Uç nokta davranışı: Office uygulamalarından komut satırı başlatılması, şüpheli PowerShell kullanımı, kimlik bilgisi çalma girişimleri ve süreç enjeksiyonu gibi davranışlar.
- Kural tabanlı av: Topluluk tarafından geliştirilen Sigma kurallarıyla olay günlüklerinde bilinen saldırı izlerinin aranması.
- Ağ ve yanal hareket: Bir hesabın kısa sürede çok sayıda makineye girmesi, iç ağdan port taraması, beaconing ve DNS tünelleme gibi işaretler.
- Tehdit istihbaratı: Ağ bağlantılarının, DNS sorgularının ve kurulu yazılımların bilinen zararlı adres listeleri ve aktif olarak istismar edilen açık kataloglarıyla eşleştirilmesi.
Tespitlerin MITRE ATT&CK çerçevesine eşlenmesi, alarmın saldırının hangi aşamasına ait olduğunu anlamayı kolaylaştırır: Keşif mi, kimlik bilgisi erişimi mi, yanal hareket mi?
2. Bildirim: doğru kişiye, doğru kanaldan
Kimsenin bakmadığı bir panel, kimsenin okumadığı bir günlükten farksızdır. Tehdit bildirim sisteminin asıl değeri, önemli olayı insanın önüne getirmesidir. Bunun için bildirimlerin hem çok kanallı hem de seçici olması gerekir:
- E-posta, SMS, Microsoft Teams, Slack ve webhook ile anlık bildirim,
- Kategori ve en düşük önem derecesine göre filtreleme,
- Sessiz saatlerde yalnızca kritik alarmların iletilmesi,
- Her alarmı tek tek göndermek yerine düzenli özetler ve sabah raporları.
Amaç, ekibin alarm yorgunluğuna düşmeden gerçekten önemli olaydan anında haberdar olmasıdır.
3. Vaka ve olay yönetimi: alarmı takip edilebilir kılmak
Bildirim, işin başlangıcıdır. Alarmın kime atandığı, ne karar verildiği ve neden kapatıldığı kayıt altında olmalıdır. Aksi hâlde aynı olay iki kez incelenir ya da hiç incelenmez. Olgun bir vaka yönetimi şunları içerir:
- Durum, karar ve atanan kişi bilgisi; silinemeyen notlar ve değişiklik geçmişi,
- Birbiriyle ilişkili alarmların tek bir olay (incident) altında toplanması, zaman çizelgesi, etkilenen varlıklar ve kök neden,
- Ortalama fark etme ve çözme sürelerinin (MTTA/MTTR) izlenmesi,
- Kritik varlıklardaki alarmların otomatik olarak daha yüksek öncelik alması.
Kişisel veriyi etkileyen olaylarda KVKK süreci de bu adımın parçasıdır. Kişisel veri ihlallerinin Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na 72 saat içinde bildirilmesi beklendiği için, olayın tespit edildiği andan itibaren sürenin takip edilmesi ve bildirim taslağının hazırlanması önemlidir.
4. Müdahale: hızlı ama kontrollü
Şüpheli bir makine tespit edildiğinde ilk iş, sorunun yayılmasını durdurmaktır. Makineyi ağdan ayırmak, şüpheli süreci sonlandırmak ya da dosyayı karantinaya almak için sahaya gitmek gerekmemelidir. Öte yandan bu eylemler yıkıcı olabilir; yanlış makineyi izole etmek de bir kesinti demektir. Bu nedenle kritik eylemlerde ikinci bir kişinin onayını isteyen dört göz ilkesi iyi bir dengedir.
Önlemek, yakalamaktan ucuzdur
Bir siber analiz merkezi yalnızca alarm üretmemeli, saldırı yüzeyini de görünür kılmalıdır. Hangi makinede güvenlik duvarı kapalı, hangi Active Directory hesabı Kerberoasting'e açık, hangi sunucuda desteği biten bir yazılım çalışıyor? Bu soruların cevabı, olay yaşanmadan önce kapatılabilecek kapıları gösterir. Sertleştirme adımlarının geri alınabilir olması ise BT ekiplerinin üretim ortamında değişiklik yapma çekincesini azaltır.
Kimler için uygun?
| Kurum profili | Temel ihtiyaç | Siber analiz merkezinden beklenti |
|---|---|---|
| Ayrı SOC ekibi olmayan KOBİ ve kamu kurumları | Kritik olaydan haberdar olmak | E-posta ve SMS ile seçici bildirim, anlaşılır alarm detayı |
| Active Directory yöneten BT ekipleri | Kimlik saldırılarını erken görmek | Kaba kuvvet, yetki yükseltme ve log silme alarmları |
| Yönetilen hizmet sağlayıcılar (MSP) | Çok sayıda müşteriyi tek yerden izlemek | Müşteri bazında izole çok kiracılı konsol |
Bir tehdit bildirim sistemi seçerken sorulacak sorular
- Active Directory'ye özgü saldırıları (Kerberoasting, DCSync, Zerologon) ayrıca tanıyor mu?
- Tek tek makinelerin ötesinde, filo genelinde korelasyon yapabiliyor mu?
- Bildirimleri önem derecesi ve saat aralığına göre süzebiliyor muyuz?
- Alarmlar vaka olarak atanıp karar ve notlarla kapatılabiliyor mu?
- Uzaktan izolasyon var mı, kritik eylemler için onay mekanizması kurulabiliyor mu?
- Yanlış alarmları bastırmadan önce etkisini görebiliyor muyuz?
- Arayüz ve raporlar Türkçe mi; KVKK süreçlerini destekliyor mu?
Marta Security SAM: küçük ekipler için siber analiz merkezi
Marta Security SAM (Siber Analiz Merkezi Yönetim Yazılımı), Marta Teknoloji'nin geliştirdiği bir tehdit tespit ve tehdit bildirim sistemidir. Windows ve Linux sunucu ile istemcilere kurulan bir ajan ve çok kiracılı, Türkçe bir web konsolundan oluşur. Active Directory ve Windows güvenlik olaylarını, Derin İzleme telemetrisini, Sigma tabanlı Tehdit Avı'nı, yanal hareketi ve ulusal/uluslararası tehdit istihbaratı eşleşmelerini birlikte değerlendirir; alarmları MITRE ATT&CK ile eşler.
Yüksek ve kritik alarmlar e-posta, SMS, Teams, Slack veya webhook ile iletilir; sessiz saatlerde yalnız kritik olanlar gelir. Alarmlar vaka ve olaylara dönüşür; MTTA/MTTR göstergeleri, yazdırılabilir Olay Raporu, isteğe bağlı yapay zekâ ön değerlendirme ve 72 saat sayaçlı KVKK ihlal bildirimi taslağı aynı ekrandadır. Taslak hiçbir zaman otomatik gönderilmez, yapay zekâ önerileri de otomatik uygulanmaz. Tek tıkla ağ izolasyonu, süreç sonlandırma ve karantina, isteğe bağlı dört göz onayıyla yapılabilir.
Kural, politika ve bastırma yönetimi Kural Dokusu altında tek tabloda toplanır; bir bastırma kuralı uygulanmadan önce geçmişte hangi alarmları etkileyeceği önizlenebilir. 0–100 güvenlik duruşu skoru, AD saldırı yüzeyi denetimi ve geri alınabilir sertleştirme kartları önleme tarafını tamamlar.
Ürünün tüm modüllerini Marta Security SAM ürün sayfasında inceleyebilirsiniz. Kendi ortamınıza uygun bir tanıtım için bizimle iletişime geçin.
