Saldırganların gözü neden Active Directory'de?
Kurumsal ağlarda Active Directory (AD), kimin hangi kaynağa erişebileceğine karar veren merkezdir. Bu yüzden saldırganlar için de en değerli hedeftir: Etki alanı yöneticisi yetkisini ele geçiren biri, dosya sunucularına, veritabanlarına, yedeklere ve neredeyse her bilgisayara erişebilir. Pek çok fidye yazılımı olayında şifreleme aşamasından önce bir AD ele geçirme süreci yaşanır.
İyi haber şu: Bu süreç genellikle tek adımda olmaz. Saldırgan önce keşif yapar, sonra kimlik bilgisi toplar, makineden makineye geçer ve en sonunda etki alanı denetleyicisine ulaşır. Her adım iz bırakır. Bu izleri zamanında yakalayan bir kurum, saldırıyı şifreleme başlamadan durdurma şansına sahiptir.
Kimlik bilgisi saldırıları
Kerberoasting
Active Directory'de servis hesapları için Kerberos servis biletleri, etki alanındaki herhangi bir kullanıcı tarafından istenebilir. Bu biletin bir kısmı servis hesabının parolasından türetilen anahtarla şifrelenir. Saldırgan bileti alır ve parolayı ağdan bağımsız olarak, kendi bilgisayarında tahmin etmeye çalışır. Zayıf ve yıllardır değişmemiş parolalara sahip, üstelik çoğu zaman yüksek yetkili servis hesapları bu saldırının en kolay hedefidir.
AS-REP Roasting
Kerberos ön doğrulaması (pre-authentication) kapatılmış hesaplar için saldırgan, parola bilmeden de şifreli bir yanıt alabilir ve bu yanıt üzerinden yine çevrimdışı parola tahmini yapabilir. Ön doğrulamanın kapalı olması çoğunlukla eski bir uygulama uyumluluğu için yapılmış ve sonra unutulmuş bir ayardır.
DCSync ve DCShadow
DCSync, etki alanı denetleyicileri arasındaki meşru çoğaltma (replication) mekanizmasını kötüye kullanır. Gerekli çoğaltma yetkilerine sahip bir hesap, kendini bir etki alanı denetleyicisi gibi tanıtarak kullanıcıların parola özetlerini, krbtgt hesabınınki dahil, talep edebilir. Bu, etki alanının fiilen ele geçirilmesi demektir. DCShadow ise tersini yapar: Sahte bir denetleyici gibi davranarak AD'ye değişiklik itmeye çalışır.
Kimlik bilgisi dökümü
Ele geçirilen bir makinede LSASS belleğinden, SAM veritabanından ya da etki alanı denetleyicisindeki NTDS veritabanından kimlik bilgisi çekilmesi, yanal hareketin yakıtıdır. Bu tür girişimler genellikle bilinen araçlarla ya da onların türevleriyle yapılır.
Etki alanı denetleyicisine doğrudan saldırılar
Bazı açıklar saldırganın uzun bir yol izlemesine gerek bırakmaz:
- Zerologon: Netlogon protokolündeki bir kusur, yamalanmamış bir etki alanı denetleyicisinin makine hesabının ele geçirilmesine yol açabilir.
- PetitPotam: Bir sunucuyu saldırganın kontrolündeki bir sisteme kimlik doğrulamaya zorlar; uygun koşullarda bu, sertifika hizmetleri üzerinden etki alanı yetkisine kadar uzanabilir.
- PrintNightmare: Yazdırma biriktiricisi hizmetindeki bir açık, uzaktan kod çalıştırma ve yetki yükseltme için kullanılabilir.
Bu açıkların hepsi için yamalar yayımlanmıştır. Ancak yama durumu her sunucuda aynı değildir ve istismar girişimleri, yamalı ortamlarda bile bir saldırganın içeride olduğunu gösteren değerli bir işarettir.
Yanal hareket: içeri girdikten sonra
İlk erişim genellikle sıradan bir kullanıcı bilgisayarından olur: Bir oltalama e-postası, makrolu bir belge ya da sızdırılmış bir parola. Saldırganın hedefe ulaşması için makineden makineye geçmesi gerekir. En sık görülen yöntemler şunlardır:
- PsExec tarzı uzak servis: Yönetim paylaşımları üzerinden bir araç aktarılıp uzak makinede servis olarak çalıştırılması,
- WMI, WinRM ve DCOM: Windows'un yerleşik yönetim altyapısıyla uzak komut çalıştırılması,
- Uzak zamanlanmış görevler: Başka bir makinede görev oluşturularak kod çalıştırılması,
- İç ağdan RDP: Ele geçirilen hesaplarla sunuculara uzak masaüstü bağlantısı,
- Pass-the-Hash: Parolanın kendisi yerine çalınan parola özetiyle kimlik doğrulama,
- Linux tarafında SSH: İç ağdan root girişi, parola püskürtme ve yetkili anahtar listesine yeni anahtar eklenmesi.
Bu yöntemlerin çoğu, BT ekiplerinin günlük işlerinde kullandığı meşru araçlarla aynıdır. Tek bir olay olarak bakıldığında masum görünebilirler; asıl resim bağlam içinde ortaya çıkar.
Tek makineye bakmak neden yetmez: filo genelinde korelasyon
Bir yöneticinin bir sunucuya uzak masaüstüyle bağlanması olağandır. Aynı hesabın kısa süre içinde onlarca makineye giriş yapması ise değildir. Benzer şekilde, bir yönetici hesabının daha önce hiç girmediği bir makinede ilk kez oturum açması ya da şüpheli bir alarm üreten makineden başka makinelere geçiş yapılması, tek tek makinelerin günlüklerinde fark edilmez.
Bu yüzden yanal hareket tespiti, bütün uç noktalardan gelen olayların birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bir makinedeki alarm ile birkaç dakika sonra başka bir makinede görülen olağandışı oturum açma, ayrı ayrı bakıldığında gürültü; birlikte bakıldığında bir saldırı zinciridir.
Saldırı zincirinde erken uyarı işaretleri
| Saldırı aşaması | Örnek teknik | Dikkat edilmesi gereken işaret |
|---|---|---|
| Keşif | AD sorgulama araçları | Sıradan bir istemciden toplu AD keşfi |
| Kimlik bilgisi erişimi | Kerberoasting, AS-REP Roasting, LSASS dökümü | Olağandışı bilet istekleri, LSASS belleğine erişim |
| Yetki yükseltme | Ayrıcalıklı gruba üye ekleme | Domain Admins gibi gruplarda beklenmeyen değişiklik |
| Yanal hareket | PsExec tarzı servis, WMI/WinRM, Pass-the-Hash | Yeni servis kurulumu, bir hesabın çok makineye girmesi |
| Etki alanı ele geçirme | DCSync, Zerologon | Denetleyici olmayan bir kaynaktan çoğaltma isteği |
| İz silme | Günlük temizleme, denetim politikası değişikliği | Güvenlik günlüğünün silinmesi |
Özellikle son satır önemlidir: Meşru bir yönetici güvenlik günlüğünü nadiren siler. Günlüğün silinmesi ya da denetim politikasının değiştirilmesi, kendi başına acil incelenmesi gereken bir olaydır.
Önce saldırı yüzeyini küçültün
Tespit ne kadar iyi olursa olsun, kapatılabilecek kapıları kapatmak her zaman daha ucuzdur. AD ortamında sık rastlanan riskler şunlardır:
- Kerberoasting'e açık, zayıf parolalı ve yüksek yetkili servis hesapları; mümkünse yönetilen servis hesaplarına (gMSA) geçin,
- Kerberos ön doğrulaması kapatılmış hesaplar,
- Kısıtsız delegasyon tanımlı sunucular,
- Etki alanı denetleyicisi olmadığı hâlde çoğaltma (DCSync) yetkisine sahip hesaplar,
- Parolası uzun süredir değiştirilmemiş krbtgt hesabı, süresi dolmayan parolalar ve uzun süredir kullanılmayan hesaplar,
- NTLM, LLMNR/NBT-NS gibi eski protokollerin açık kalması, SMB imzalamanın zorunlu olmaması.
Marta Security SAM ile Active Directory güvenliği
Marta Security SAM (Siber Analiz Merkezi Yönetim Yazılımı), Marta Teknoloji'nin geliştirdiği tehdit tespit ve tehdit bildirim sistemidir. Etki alanı denetleyicileri, üye sunucular ve iş istasyonlarına kurulan ajan; Windows güvenlik olaylarını, Kerberos ve dizin hizmeti olaylarını, Derin İzleme telemetrisini ve Sigma tabanlı Tehdit Avı'nı birlikte değerlendirir.
Bu yazıda anlatılan tekniklerin Marta Security SAM'deki karşılıkları şöyle özetlenebilir:
- Kimlik saldırıları: Kerberoasting, AS-REP Roasting ve DCSync tespiti; LSASS, SAM ve NTDS kimlik bilgisi dökümü, LSASS belleğine erişim ve Mimikatz tespiti.
- Denetleyici saldırıları: Zerologon, PetitPotam, PrintNightmare ve DCShadow.
- Yanal hareket: PsExec tarzı uzak servisler, yönetim paylaşımıyla araç aktarımı, WMI/WinRM/DCOM ile uzak komut, uzak zamanlanmış görev, iç ağdan RDP, Pass-the-Hash ve Linux'ta SSH yanal hareketi.
- Filo genelinde korelasyon: Bir hesabın kısa sürede çok makineye girmesi, alarmlı makineden başka makineye geçiş ve ilk kez yönetici girişi.
- Yetki ve iz silme: Ayrıcalıklı gruplara üye ekleme/çıkarma, başka kullanıcının şifresinin sıfırlanması, güvenlik günlüğünün silinmesi ve denetim politikası değişikliği; BloodHound/AdFind ile AD keşfi.
Tüm tespitler MITRE ATT&CK ile eşlenir; yüksek ve kritik alarmlar e-posta, SMS, Teams, Slack veya webhook ile bildirilir ve vaka olarak takip edilir. Önleme tarafında AD saldırı yüzeyi denetimi Kerberoast ve AS-REP edilebilir hesapları, kısıtsız delegasyonu, DCSync yetkisini, AdminSDHolder, sIDHistory ve güven ilişkilerini raporlar. NTLM, LLMNR/NBT-NS, SMB imzalama, LSA koruması ve Credential Guard gibi sertleştirme kartları önceki değerleri kaydederek uygulanır ve tek tıkla geri alınabilir.
Ayrıntılı modül listesi için Marta Security SAM ürün sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Active Directory ortamınızın saldırı yüzeyini birlikte değerlendirmek isterseniz bize ulaşın.
